kancelaria Gałecka Nerek logo kancelaria adwokacka Rawa Mazowiecka adwokat Rawa Mazowiecka dojazd
kancelaria odszkodowania facebook
kancelaria odszkodowania google+
kancelaria odszkodowania twitter

Odpowiedzialność pracodawcy za wypadek przy pracy
na zasadzie ryzyka (bez winy pracodawcy)

data dodania: 10.01.2014r.

Odnosząc się do odpowiedzialności zakładu pracy należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 435 § 1 KC prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody (pary, gazu, elektryczności, paliw płynnych itp.) ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu, wyrządzoną komukolwiek przez ruch przedsiębiorstwa lub zakładu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności.

Podstawowym motywem legislacyjnym art. 435 KC jest zwiększone ryzyko powstawania szkód związanych z wykorzystywaniem rozwiązań technicznych zakładających "uruchomienie dużych mocy elementarnych". Ryzyko to obciąża tego, kto prowadzi na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład i może liczyć na związane z tym korzyści (cuius damnum eius periculum). Jest ona istotnie zaostrzona w porównaniu do odpowiedzialności na zasadzie winy (art. 415 KC).

Przesłankami odpowiedzialności, które podlegają udowodnieniu przez poszkodowanego, są: ruch przedsiębiorstwa, szkoda oraz związek przyczynowy między ruchem a szkodą. Przesłanka "ruchu przedsiębiorstwa" odnosi się do funkcjonowania przedsiębiorstwa jako całości, a nie do ruchu jego poszczególnych elementów (urządzeń). Nie jest dlatego konieczne, by szkodę spowodowało urządzenie wprawiane w ruch siłami przyrody. Wystarczy, by istniał adekwatny związek przyczynowy między funkcjonowaniem przedsiębiorstwa (zakładu) jako całości a powstałą szkodą. Związek między ruchem i szkodą występuje wtedy, gdy szkoda nastąpiła w wyniku zdarzenia funkcjonalnie powiązanego z działalnością przedsiębiorstwa, choćby nie było bezpośredniej zależności między użyciem sił przyrody a szkodą (zob. np. orz. SN z 11.12.1963 r., II CR 116/63, OSP 1965, Nr 5, poz. 94). Ruch przedsiębiorstwa musi mieć charakter conditio sine qua non dla wystąpienia szkody (zob. T. Dybowski, [w:] System, t. III, cz. 1, s. 270; M. Safjan, [w:] Pietrzykowski, Komentarz 2011, art. 435, Nb 14). Odpowiedzialność z art. 435 KC powstaje więc bez względu na winę (w znaczeniu subiektywnym) prowadzącego przedsiębiorstwo lub zakład, jak również bez względu na to, czy szkoda nastąpiła w warunkach zachowania bezprawnego (zob. M. Safjan, [w:] Pietrzykowski, Komentarz 2011, art. 435, Nb 12). Odpowiedzialności tej nie wyłącza zatem okoliczność, że działalność przedsiębiorstwa była w pełni zgodna z prawem, np. przepisami administracyjnymi określającymi dopuszczalny stopień zanieczyszczenia powietrza, wody lub gleby oraz przyjętymi powszechnie standardami bezpieczeństwa i ostrożności.

Odpowiedzialność na podstawie art. 435 KC nie ma charakteru absolutnego. Przesłanki ją wyłączające (okoliczności egzoneracyjne) zostały wymienione w sposób wyczerpujący. Prowadzący przedsiębiorstwo może zatem zwolnić się z odpowiedzialności, jeżeli wykaże, że szkoda nastąpiła:

  1. wskutek siły wyższej;
  2. wyłącznie z winy poszkodowanego;
  3. wyłącznie z winy osoby trzeciej, za którą prowadzący nie ponosi odpowiedzialności.